Drodzy Czytelnicy!

Serdecznie witam na internetowej witrynie "Forum Penitencjarnego". Mam nadzieję, że jego elektroniczna wersja zachęci Państwa do sięgnięcia po kolejne wydania naszego miesięcznika, do którego lektury w imieniu Redakcji serdecznie zapraszam.

Papież Jan Paweł II powiedział: "sztandar to symbol, świętość. Jego miejsce tkwi gdzieś między hymnem narodowym a przysięgą wojskową".
W Bazylice Ojców Bernardynów w Leżajsku ks. bp. Jan Śrutwa dokonał poświęcenia sztandaru OISW w Rzeszowie. Ceremonia zbiegła się z dożynkami powiatowymi, organizowanymi przez starostwo powiatowe w Leżajsku oraz kolejną już regionalną pielgrzymką służb mundurowych do leżajskiego sanktuarium. Uroczystość zaszczycili: Dariusz Iwaneczko, wicewojewoda podkarpacki, płk dr Jacek Pomiankiewicz, dyrektor generalny SW oraz jego zastępca płk Paweł Nasiłowski, ppłk Kajetan Dubiel, dyrektor Biura Penitencjarnego CZSW, przedstawiciele Policji, Wojska Polskiego, Państwowej Straży Pożarnej oraz władz samorządowych.
Podkarpacka Służba Więzienna zaakcentowała swoją obecność w Leżajsku w szczególny sposób: wśród reprezentantów Policji, 21. Brygady Strzelców Podhalańskich, Państwowej Straży Pożarnej, Ochotniczej Straży Pożarnej znalazła się...

z płk. Krzysztofem Olkowiczem, dyrektorem okręgowym SW w Koszalinie, rozmawia Jadwiga Cegielska

Dlaczego prawnik, absolwent Uniwersytetu Gdańskiego, w połowie lat 80. przyszedł do Służby Więziennej?
Szukałem po studiach takiego pracodawcy, który przy przyjęciu zgodziłby się na moją aplikację sędziowską. Mikołaj Sztafarek, ówczesny naczelnik Aresztu Śledczego w Elblągu, sam radca prawny, nie widział przeszkód. W 1984 r. przyszedłem do Służby, a w 1986 rozpocząłem aplikację. Wkrótce przeniesiono mnie do działu organizacyjno-prawnego w Areszcie Śledczym w Gdańsku.
Nie upłynęły jeszcze dwa lata służby, kiedy płk Henryk Machel, wtedy naczelnik gdańskiego zakładu karnego, obecnie profesor Uniwersytetu Gdańskiego, dziekan Wydziału Nauk Społecznych, dowiedział się, że będę jego zastępcą. To człowiek o wyjątkowej kulturze osobistej, takcie i wiele się od niego nauczyłem. Życzę każdemu zastępcy takiego mądrego, wyrozumiałego i cierpliwego szefa....

To tylko kolejne, rutynowe niemal badanie lekarskie. Pielęgniarka coś notuje. Przed panią doktor stoi rozebrany do połowy pacjent. Nawet nie stara się wciągnąć nadmiernie otłuszczonego brzucha. Na uwagę o nadwadze pewnie odpowie, jak wielu innych, że "to mu nie przeszkadza, żona go przecież kocha z tym okrągłym brzuszkiem". W jego mniemaniu, to wręcz oznaka "męskości" dla ustabilizowanych życiowo panów w pewnym wieku.

Ten pacjent to funkcjonariusz Służby Więziennej, który trafił do Poradni Medycyny Pracy przy Areszcie Śledczym w Koszalinie. Jego problem należy do często spotykanych: niemal co piąty funkcjonariusz ma problemy z nadwagą. Do mężczyzny trudniej niż do kobiety trafić z argumentami na temat jego zdrowia. Jeśli zostanie przekonany, może podejmie właściwą terapie.
Nadwaga to tylko jedno z wyzwań, przed jakimi stoi w naszej służbie medycyna pracy. Dodać należy problemy z nadciśnieniem i inne choroby układu krążenia....

- Ja mam wciąż szansę na lepsze życie, oni już nie mają - powiedział uczestnik programu "Cztery pory roku", realizowanego w Oddziale Zewnętrznym w Ustce z udziałem osób niepełnosprawnych psychoruchowe z Domu Pomocy Społecznej w Machowinku.
Program jest pomysłem Marcina Wójcika, wychowawcy z ustec-kiego Ozetu. Narodził się, kiedy wizytował on więźniów podczas pracy w Domu Pomocy Społecznej w Machowinku. Zauważył, że są wśród nich tacy, którzy do niepełnosprawnych domowników podchodzą cierpliwie, z wielka wyrozumiałością. Otulali chorych kocami, wyprowadzali na krótkie spacery. Wtedy pomyślał, że można to wykorzystać.
I tak, przy merytorycznym wsparciu kpt. Sławomira Melera, kierownika działu penitencjarnego, powstał program "Cztery pory roku". Każdy z czterech skazanych przejmuje pod swoją opiekę 3—4 mieszkańców Machowin-ka. Wychodzą na zajęcia, organizowane pod nadzorem opiekuna i wychowawcy, poza teren placówki. Marcin kwituje to...

Pomysł rodził się powoli. Dojrzewał w codziennej pracy ze skazanymi i rozmowach z kolegami wychowawcami. Różne koncepcje przybrały wreszcie kształt programu, choć wciąż bez nazwy.
Miał on być choćby częściową odpowiedzią na powszechne opinie osadzonych w Zakładzie Karnym w Wierzchowie Pomorskim, że "w tym kraju nie ma przyszłości", a także na ich nieumiejętne i nieskuteczne próby załatwiania swoich spraw poprzez pisanie gdzie się da, a nie tam gdzie trzeba (wynikające z niewiedzy o kompetencjach poszczególnych instytucji), na nieznajomość przepisów prawa uniemożliwiającą skuteczne wychodzenie z trudnej sytuacji, na brak motywacji do podstawowej aktywności obywatelskiej (choćby udział w wyborach).
Wszyscy znamy schematyczne poglądy i zachowania skazanych dotyczące takich pojęć, jak: państwo, prawo, patriotyzm, historia. Chcieliśmy więc je przybliżyć. Ponieważ pojęcie prawa postrzegają zwykle jednostronnie: jako narzędzie represji i ograniczania ich...

Fachu radiowca nauczyli się za kratami, pod okiem więziennego wychowawcy, teraz na wolności realizują programy autorskie w internetowym radiu OFF.
To, że trafiłem do pracy w radiowęźle, to było szczęście, dzięki temu nie wiem, co to znaczy więzienie — wspomina Jacek siedząc w wygodnym fotelu studia nagrań. Obok kręci się wielu ludzi. Ktoś pije herbatę, ktoś kawę. Wszystkich zaprosił tu Leszek Brdak. W garniturze, elegancki, pachnący. Od 15 lat jest wychowawcą w areszcie śledczym na warszawskiej Bialołęce. Najpierw rozmawiamy w radiowęźle więziennym. Potem pojedziemy na Pragę, do siedziby internetowego radia OFF, gdzie od dwóch lat pracują byli radiowcy z Białołęki.

Siedzimy w radiowęźle
Jacek mówi, że nie wie, co to znaczy normalne siedzenie, bo dostał się do radia praktycznie z przejściówki. Przez więzienie dużo stracił, ale też dużo zyskał. Jego życie rozpadło się w ciągu roku. Pracował w wydawnictwie na Śląsku jako informatyk....

Oddział terapeutyczny dla skazanych z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonych umysłowo w Zakładzie Karnym w Czarnem przeznaczony jest dla recydywistów penitencjarnych.
Dysponuje 66 miejscami - w tym jedną 3-osobową celą dla wymagających osadzenia w wyznaczonej celi lub oddziale, tzw. eNką.
W celi przebywa jeden skazany "niebezpieczny" (mieszkaniec owej celi od 6 lat!) i -jak mówi kadra oddziału - nic nie wskazuje na to, że zmieni miejsce zakwaterowania w najbliższym czasie. Prawdopodobnie pozostanie tam do końca swego wyroku, a więc jeszcze dwa lata. Skazany został zakwalifikowany do tej kategorii po dokonaniu czynnej napaści na dyrektora czarnieńskiego szpitala.
Faktyczne zaludnienie oddziału wynosi ostatnio 46 osadzonych, a więc dużo mniej aniżeli miejsc. Mogłoby się wydawać, że to komfortowa sytuacja w penitencjarnym, przeludnionym świecie, gdyby nie fakt, że cele w oddziale są nawet 8-osobowe. W przypadku tej specyficznej...

Wychowawca ma pośredniczyć między skazanym a administracją. W praktyce jest więc człowiekiem do wszystkiego. Najmniej zajmuje się wychowaniem. Oto zapis dnia pracy dwóch wychowawców w oddziale zamkniętym dla recydywistów, liczącym 120 osadzonych.

Jeden z wychowawców jest z wykształcenia pedagogiem, w więzieniu pracuje 11 lat. Nie czuje się wypalony i tłumaczy, że w każdej pracy zdarzają się gorsze chwile. Przyznaje jednak, że wobec jego podopiecznych nie sprawdzają się żadne metody pedagogiczne. Jedyna nauka, która przydaje się wychowawcy więziennemu to doświadczenie z lat pracy ze skazanymi.
Pamięta jedną skargę na siebie, skierowaną do Sądu Penitencjarnego. Skazany skarżył się na uniemożliwianie mu prowadzenia korespondencji przez ograniczanie liczby znaczków. To był jeden z tych, którzy piszą skargi pod wszelkie możliwe adresy. A otrzymywał rentę i stać go było na zakup znaczków.
Poniedziałek rozpoczyna się od przejrzenia i posegregowania...

Założenia, które stały się podstawą konstrukcji ustawy z 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej sprawdziły się w praktyce. Należy jednak dostosować ustawę pragmatyczną do wymogów Konstytucji, uwzględnić nowe rozwiązania w zakresie pełnienia służby przez funkcjonariuszy SW w kontyngentach międzynarodowych, realizację zadań logistyczno-penitencjarnych przez podmioty prywatne w ramach umów o partnerstwie publiczno-prywatnym.
Służba Więzienna jako jedna z nielicznych formacji mundurowych (z wyjątkiem Służby Wywiadu i Służby Kontrwywiadu Wojskowego) podjęła próbę ujęcia właściwych przepisów w dwóch ustawach: ustrojowej (o Służbie Więziennej) i pragmatycznej (o funkcjonariuszach Służby Więziennej). Przepisy ustrojowe określają strukturę, zadania i sposób zarządzania Służbą Więzienną, pragmatyczne adresowane są do funkcjonariuszy.
Projekt ustawy ustrojowej bazuje na treści rozdziałów 1 i 2 ustawy z 26 kwietnia 1996 r. Nowe przepisy odnoszą się do nazwy formacji oraz...

z sędzią Elżbietą Witkowską, wizytatorem ds. penitencjarnych Sądu Okręgowego w Koszalinie, rozmawia Hanna Świeszczakowska

Czy bycie sędzią penitencjarnym to zawodowa zsyłka?Przeciwnie, to nagroda. Na możliwość objęcia tej funkcji czekałam 10 lat. Wcześniej orzekałam w sprawach karnych. Mój drugi zawód to pedagog. Jako sędzia penitencjarny mogę więc łączyć oba swoje zainteresowania i przygotowanie zawodowe: prawnicze i pedagogiczne.

Obecna Pani praca jest łatwiejsza czy trudniejsza od dotychczasowej?
Jest inna. W wydziale karnym kończyłam rocznie ok. 25-30 spraw tu rozpatruję ich 800-1000, ale innego rodzaju. Mimo wszystko, one mniej obciążają psychikę, niż sprawy karne w sądzie pierwszej instancji.
Ich ciężar gatunkowy zależy od tego, w jakim zakładzie karnym odbywa się posiedzenie sądu. W półotwartym, gdzie jest więcej warunkowych zwolnień, czuję się mniej obciążona psychicznie. W Zakładzie Karnym zamkniętym w...

Gdyby przeprowadzono sondaż wśród społeczeństwa z czym kojarzy się więzienie, wśród odpowiedzi na pewno znalazłyby się: mur, drut kolczasty, wieżyczka, klucze. Myślenie takie jest naturalne, bo tak wygląda większość polskich zakładów karnych i aresztów śledczych.

Obraz ten w ostatnich latach zmienia się. Już w tej chwili istnieją w Polsce więzienia, w których nie ma kluczy lub wieżyczek. Jedną z takich jednostek o pełnym systemie ochrony, bez wieżyczek ochronnych, jest Zakład Karny w Szczecinku.
Idąc ulicami miasta trudno zauważyć, że przechodzi się obok więzienia. Mur wysoki na siedem metrów został zbudowany z prefabrykatów oraz estetycznie wykonany. Zasłania wszystko, co znajduje się wewnątrz.
Zakład Karny w Szczecinku jest jednostką przeznaczoną dla dorosłych odbywających karę po raz pierwszy, z oddziałami dla tymczasowo aresztowanych oraz skazanych młodocianych. Jednostka jest mała. Pojemność wynosi 216 miejsc w czterech oddziałach...

Miesięcznik "Forum Penitencjarne" ukazuje się od maja 1998 r.
Wydawca:
Centralny Zarząd Służby Więziennej
Ministerstwo Sprawiedliwości
ul. Rakowiecka 37a
02-521 Warszawa

Redakcja:
ul. Wiśniowa 50
02-520 Warszawa
tel. 0226408665 (redaktor naczelny)
0226408666 (sekretariat)
0226408668 (sekretarz redakcji)
fax: 0226408667
e-mail: redakcja@sw.gov.pl

Zespół redakcyjny:
Jadwiga Cegielska (redaktor naczelny) jcegielska@sw.gov.pl
Elzbieta Zakrzewska (sekretarz redakcji) ezakrzewska@sw.gov.pl
Agata Pilarska-Jakubczak apilarska@sw.gov.pl
Hanna Świeszczakowska
Grażyna Wągiel-Linder glinder@sw.gov.pl
Maria Sodomirska(sekretariat) msodomirska@sw.gov.pl
Piotr Kochański (fotoreporter)

Rada programowa:
Jacek Pomiankiewicz (przewodniczący), Grażyna Bednarek, Grzegrz Breintenbach
Irena Dybalska, Waldemar Kowalski, Krzysztof Kowaluk, Jacek Matrejek,
Paweł Nasiłowski, Jan Stec, Andrzej Szydłowski, Waldemar Śledzik,
Edward Wasilewski, Ireneusz Wolman, Marek Wójtowicz

Warunki prenumeraty:
Miesięcznik kolportowany w systemie prenumeraty, którą przyjmuje redakcja. Cena
prenumeraty w 2008 r. wynosi 30 zł. Odpowiednią kwotę należy wpłacać na konto
Ministerstwo Sprawiedliwości CZSW Biuro Budżetu
NR 76 1010 1010 0401 5222 3100 0000 z adnotacją "Forum Penitencjarnego" 2008 r.

Reklama w "Forum Penitencjarnym":
cała strona - 1500 zł, 1/2 strony - 1000 zł, 1/4 strony - 700 zł (+22%vat)
Na stronach czarno-białych 50% taniej.
Ogłoszenia drobne - bezpłatne.
Stałym klientom udzielamy bonifikaty. Reklamy przyjmuje redakcja. Nalezność
płatna przelewem na konto:
Drukarnia Offsetowa "ATU"
66 1240 1095 1111 0000 0324 8115
Bank PKO S.A. X O/W-wa, ul. Omulewska 27

Łamanie i druk:
Drukarnia Offsetowa "ATU"
ul. Działyńczyków 21 i 21a, 04-495 Warszawa
tel./fax.(022) 6734648, 6734649
e-mail: biuro@drukarniaatu.k2.pl
ostatnia aktualizacja: Tomasz Mazurkiewicz 28.03.2006 11:50