Drodzy Czytelnicy!

Serdecznie witam na internetowej witrynie "Forum Penitencjarnego". Mam nadzieję, że jego elektroniczna wersja zachęci Państwa do sięgnięcia po kolejne wydania naszego miesięcznika, do którego lektury w imieniu Redakcji serdecznie zapraszam.

W murach Zamku Lubelskiego odbyła się konferencja naukowa z okazji 45. rocznicy istnienia więzienia przy ul. Południowej, którą wspólnie z Instytutem Historii Najnowszej UMCS oraz Muzeum Okręgowym w Lublinie zorganizowała tutejsza Służba Więzienna. Wśród gości liczne grono stanowili przedstawiciele władz państwowych, samorządowych i kościelnych.
Spotkanie poprzedziła msza św. w archikatedrze lubelskiej w intencji byłych i obecnych funkcjonariuszy Służby Więziennej, celebrowana przez ks. arcybiskupa Józefa Życińskiego, metropolię lubelskiego.
Konferencja "Z dziejów więzienia w Lublinie" była okazją do zaprezentowania obszernej publikacji pod tym samym tytułem pod redakcją prof. Tadeusza Radzika. Książkę, która zawiera pełny zarys dziejów więziennictwa w Lublinie od średniowiecza po współczesność, wydał Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej w Lublinie przy wydatnej pomocy finansowej Zarządu Głównego NSZZFiPW. Wśród autorów artykułów znaleźli się zarówno...

"Być może część z nas, młodych ludzi, widząc na własne oczy realia więziennego świata, chociaż w minimalnym stopniu zmieni swe zachowanie" - napisała jedna z uczestniczek nowatorskiego programu.
Przestępczość wśród młodocianych jest wysoka. W niewielkim oddziale aresztowym Zakładu Karnego w Nowym Sączu każdego roku przebywa około 250 osób poniżej 21 roku życia. Przyczyny, dla których młodociani trafiają za kraty są typowe: młodzieńcza lekkomyślność, brawura, nieodpowiedzialność, brak przewidywania skutków własnych decyzji, ochota popisania się przed rówieśnikami. Wielu z tych młodych ludzi nie znalazłoby się w areszcie, gdyby zdawali sobie sprawę z konsekwencji własnych czynów, potrafili rozróżnić granicę, jaka dzieli psotę od przestępstwa, zauważali cienką linię, której przekroczenie powoduje odpowiedzialność karną.
Wychowaniem młodego pokolenia na wolności zajmują się rodzice, szkoła, organizacje społeczne. Te działania nie są wpisane do katalogu...

W październiku 2004 r. Helsińska Fundacja Praw Człowieka włączyła się w ważne sądowe i administracyjne postępowania w ramach Programu Spraw Precedensowych (PSP). Celem jest uzyskanie przełomowych wyroków zmieniających praktykę lub przepisy prawne w kwestiach budzących wątpliwości z punktu widzenia praw człowieka.
Prof. Witold Osiatyński twierdzi, że w demokratycznym państwie prawa potrzebne są następujące elementy: Konstytucja i inne przepisy afirmujące prawa człowieka, obrona tych praw przez niezawisłe sady, przemiana świadomości społecznej oraz dostęp każdego obywatela do sądu. Biednych nie stać na kosztowne, długotrwałe procesy sądowe, dlatego niezbędne są "instytucje darmowej pomocy prawnej. Dzięki nim pojedynczy ludzie mają szansę znaleźć drogę do sądu i stawić czoła przeciwnikom procesowym."
Ale potrzebne są też działania na rzecz zmiany przepisów, które stanowią zagrożenie dla interesu publicznego, stworzenie strategii, aby za pomocą specjalnie...

Kadra penitencjarna podkreśla, że bez programów resocjalizacyjnych i szczególnego trybu przygotowania do zwolnienia, obejmującego nie tylko więźnia, ale i jego środowisko, sam fakt otwarcia bramy nie spowoduje, że były skazany będzie dobrze funkcjonował w warunkach wolnościowych.
Idea readaptacji społecznej obecna jest w pracy penitencjarnej praktycznie przez cały czas pobytu skazanego za więziennymi murami. Nie chodzi przecież o to, by wychować sobie dobrego więźnia, lecz aby przygotować go do życia na wolności.
Oferta programowa penitencjarzystów wydaje się potwierdzać tę konieczność, ale potrzeby resocjalizacyjne konkretnych osób bywają różne, a więc wysiłek wychowawców i terapeutów dozowany jest stosownie do potrzeb skazanego.
Przepis o przygotowaniu skazanego do zwolnienia (art. 164 kkw) daje szansę tym, którzy godzą się na wzięcie odpowiedzialności za swoją przyszłość. Z praktyki wiadomo, że nie wszyscy zwalniani wymagają szczególnego trybu...

z prof. Jerzym Sarneckim, kryminologiem z Uniwersytetu Sztokholmskiego, rozmawia Agata Pilarska-Jakubczak

Szwedzi ponad 30 lat temu zaczęli od terapii, obecnie ufają jedynie potwierdzonemu naukowo eksperymentowi resocjalizacyjnemu. Dlaczego tak się stało?
Szwecja w latach 70. ubiegłego wieku szeroko zastosowała w swoim systemie penitencjarnym ideę różnych form terapii, które mają swoje źródło w psychoanalizie. Terapia miała być lekiem na chorobę przestępczości. Okazało się, że to "lek" bardzo kosztowny, sporo pieniędzy z budżetu państwa przeznaczono na resocjalizację więźniów. Jednak Szwedów było na to stać.
Nie u wszystkich idea terapii znalazła uznanie. Sens dalszego wykorzystywania terapii był kwestionowany przez niektórych naukowców i prawników. Efektywność terapii podważył Robert Marinson w 1974 r. w artykule "What Works? Questions and Answers about Prison Reform". I od tego czasu w Szwecji nastąpił kryzys tej idei....

z dr. hab. Pawłem Łukówem, etykiem, pracownikiem naukowym Uniwersytetu Warszawskiego, rozmawia Krzysztof Mazur

Panie Doktorze, rabuś Janosik cieszy się sławą bohatera, nikt zaś nie współczuje ograbionym przez niego ludziom. Zło wyniesione na piedestał?
Owszem, Janosik czynił zło, ale łupami dzielił się też z biednymi. Większość z nas ma spontaniczną potrzebę istnienia "kosmicznej sprawiedliwości". Janosik i jemu podobni, mimo że naruszają mniej lub bardziej doskonale normy społeczne, stają się idolami, bo zaspokajają potrzebę istnienia świata, w którym każda niesprawiedliwość jest naprawiona, w którym istnieje ktoś, kto "od ręki" skoryguje zły system.

Ale złodziej, to złodziej!
Owszem! Pamiętajmy, że rozbójnik pozytywnym bohaterem jest tylko wówczas, gdy ocenie jego czynów nie towarzyszy głębsza refleksja. Bezkrytyczny entuzjazm zgaśnie natychmiast, gdy zwolennicy Janosika wczują się w sytuację osoby...

Kiedy po zmianie ustrojowej w 1989 r. władze więziennictwa postanowiły zrobić przegląd jednostek penitencjarnych, okazało się, że wiele z nich kwalifikuje się - z różnych powodów - do likwidacji. Wśród 20 zagrożonych znalazł się Zakład karny w Pińczowie.
Dziś, poza fotografiami i wspomnieniami nic już nie przypomina o dawnym więzieniu. Teraz pińczowska jednostka jest jedną z najnowocześniejszych w Polsce, zwłaszcza pod względem ochronnym. Należy do tych — obok aresztów w Sanoku i Lubsku — w których zainstalowano w pełni bezkluczowy, najpierw elektryczny, a potem również elektroniczny system otwierania krat i cel.

Co było, a nie jest
Zakład Karny w Pińczowie jest więzieniem stosunkowo młodym. Początek jego funkcjonowania datuje się na dzień 9 czerwca 1957 r. Mieści się w pocarskich koszarach z przełomu XIX i XX wieku., w których w okresie międzywojennym (i w czasie niemieckiej okupacji) również funkcjonowało więzienie....

Populacja osób odbywających karę pozbawienia wolności jest mocno zróżnicowana. Wymagają więc one różnorodnych oddziaływań, niejednokrotnie specjalistycznych, zgodnie z zasadą indywidualizacji wykonywania kary pozbawienia wolności.
Przykładem tego są oddziaływania terapeutyczne, którymi obejmuje się osoby ze zdiagnozowanymi różnorodnymi zaburzeniami: uzależnieniami, zaburzeniami psychicznymi, upośledzeniem umysłowym oraz zaburzeniami preferencji seksualnych.

Oddziaływania terapeutyczne
W jednostkach penitencjarnych funkcjonuje 56 oddziałów terapeutycznych, w tym: 21 oddziałów dla skazanych uzależnionych od alkoholu — dysponujących łącznie 739 miejscami, l3 oddziałów dla skazanych uzależnionych od środków odurzających lub psychotropowych - o łącznej pojemności 481 miejsc, 22 oddziały dla skazanych z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonych umysłowo - o pojemności 1683 miejsc.
W ciągu roku terapią obejmuje...

"Z konkubiną cały czas trzymaliśmy się za ręce i wymienialiśmy spojrzenia na siebie. Mówiła, że będzie za mną tęsknić"- pisał 22-letni Adrian P. w wypracowaniu zadanym przez wychowawcę na temat jego widzenia z konkubiną i 5-letnią córką. Wychowawca uznał nawet, że osadzony zasługuje na widzenie intymne. Wniosek został już podpisany. Do spotkania w wydzielonym pokoju nie doszło, bo Adrian P. w czasie kolejnego zwykłego widzenia udusił swoją ukochaną.

W środę 11 lipca widzenia w ZK nr 1 we Wrocławiu, drugiej pod względem wielkości jednostce w kraju (1825 osadzonych w chwili pisania tego tekstu), rozpoczęły się jak co dzień. Przy stolikach w dwóch sąsiadujących ze sobą salach przebywało 55 odwiedzających oraz 33 skazanych. Część osób stała w kolejce do sklepiku znajdującego się w jednej z sal. Widzenia nadzorował funkcjonariusz, który jednocześnie zajmował się ewidencją wchodzących i wychodzących. Dwaj inni doprowadzali skazanych.

Nie...

Ochrona jest rdzeniem więziennictwa izolacyjnego, czyli tej części systemu penitencjarnego, która obejmuje zakłady karne typu zamkniętego i areszty śledcze, łącznie z realizowanymi zadaniami mobilnymi (konwoje, transporty). Jest tą formą działań administracji więziennej, bez funkcjonowania której wszystkie inne tracą rację bytu.
Dzieje się tak, ponieważ izolacja oraz zapewnienie bezpieczeństwa, zarówno w wymiarze wewnętrznym (społeczności więziennej), jak i zewnętrznym (ogółu obywateli) - mimo zmian w poglądach dotyczących sensu i celu wykonywania kary pozbawienia wolności -jest, i pewnie długo będzie, esencjonalną funkcją więziennictwa.
Żeby utrzymać wysoki poziom ochrony, należy stale rozwiązywać złożone zagadnienia dotyczące procedur, struktur i relacji między nimi, ekonomii, planowania i realizacji, narzędzi wykonawczych, no i oczywiście zasobów ludzkich. To tylko kilka głównych obszarów problemowych, ale katalog trudności w zarządzaniu ochroną penitencjarna...

Miesięcznik "Forum Penitencjarne" ukazuje się od maja 1998 r.
Wydawca:
Centralny Zarząd Służby Więziennej
Ministerstwo Sprawiedliwości
ul. Rakowiecka 37a
02-521 Warszawa

Redakcja:
ul. Wiśniowa 50
02-520 Warszawa
tel. 0226408665 (redaktor naczelny)
0226408666 (sekretariat)
0226408668 (sekretarz redakcji)
fax: 0226408667
e-mail: redakcja@sw.gov.pl

Zespół redakcyjny:
Jadwiga Cegielska (redaktor naczelny) jcegielska@sw.gov.pl
Elzbieta Zakrzewska (sekretarz redakcji) ezakrzewska@sw.gov.pl
Agata Pilarska-Jakubczak apilarska@sw.gov.pl
Hanna Świeszczakowska
Grażyna Wągiel-Linder glinder@sw.gov.pl
Maria Sodomirska(sekretariat) msodomirska@sw.gov.pl
Piotr Kochański (fotoreporter)

Rada programowa:
Jacek Pomiankiewicz (przewodniczący), Grażyna Bednarek, Grzegrz Breintenbach
Irena Dybalska, Waldemar Kowalski, Krzysztof Kowaluk, Jacek Matrejek,
Paweł Nasiłowski, Jan Stec, Andrzej Szydłowski, Waldemar Śledzik,
Edward Wasilewski, Ireneusz Wolman, Marek Wójtowicz

Warunki prenumeraty:
Miesięcznik kolportowany w systemie prenumeraty, którą przyjmuje redakcja. Cena
prenumeraty w 2008 r. wynosi 30 zł. Odpowiednią kwotę należy wpłacać na konto
Ministerstwo Sprawiedliwości CZSW Biuro Budżetu
NR 76 1010 1010 0401 5222 3100 0000 z adnotacją "Forum Penitencjarnego" 2008 r.

Reklama w "Forum Penitencjarnym":
cała strona - 1500 zł, 1/2 strony - 1000 zł, 1/4 strony - 700 zł (+22%vat)
Na stronach czarno-białych 50% taniej.
Ogłoszenia drobne - bezpłatne.
Stałym klientom udzielamy bonifikaty. Reklamy przyjmuje redakcja. Nalezność
płatna przelewem na konto:
Drukarnia Offsetowa "ATU"
66 1240 1095 1111 0000 0324 8115
Bank PKO S.A. X O/W-wa, ul. Omulewska 27

Łamanie i druk:
Drukarnia Offsetowa "ATU"
ul. Działyńczyków 21 i 21a, 04-495 Warszawa
tel./fax.(022) 6734648, 6734649
e-mail: biuro@drukarniaatu.k2.pl
ostatnia aktualizacja: Tomasz Mazurkiewicz 28.03.2006 11:50