Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej w Katowicach został powołany w dniu 1 września 1996 r. na podstawie Zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 sierpnia 1996 r. w sprawie siedzib, terytorialnego zasięgu i szczegółowego zakresu działania Dyrektorów Okręgowych oraz struktury organizacyjnej Okręgowych Inspektoratów Służby Więziennej ( Dz. U. MS z 1996 r. Nr 5 poz. 28).
Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w Katowicach podlegają następujące jednostki organizacyjne:
1. Areszt Śledczy w Bielsku Białej;
2. Areszt Śledczy w Bytomiu;
3. Areszt Śledczy w Częstochowie;
4. Areszt Śledczy w Gliwicach;
5. Areszt Śledczy w Katowicach;
6. Areszt Śledczy w Mysłowicach;
7. Areszt Śledczy w Sosnowcu;
8. Areszt Śledczy w Tarnowskich Górach;
9. Areszt Śledczy w Zabrzu;
10. Zakład Karny w Cieszynie;
11. Zakład Karny w Herbach;
12. Zakład Karny w Jastrzębiu Zdroju;
13. Zakład Karny w Lublińcu;
14. Zakład Karny w Raciborzu;
15. Zakład Karny w Wojkowicach;
16. Zakład Karny w Zabrzu;
17. Ośrodek Doskonalenia Kadry SW „Zimowit” w Wiśle.
Okręg katowicki jest pierwszym co do wielkości w kraju, zasięgiem terytorialnym obejmuje województwo śląskie. Łącznie we wszystkich jednostkach penitencjarnych przebywa aktualnie (na dzień 4.05.2012r.) 7804 osadzonych w tym:
- tymczasowo aresztowanych 870
- skazanych 6911
- ukaranych 23
Pojemność okręgu katowickiego wynosi miejsc 7859. Oznacza to zaludnienie na poziomie 99,3 %.
Jednostki penitencjarne okręgu śląskiego przeznaczone są dla wszystkich kategorii osadzonych. Są to zakłady wszystkich typów.
W dwóch jednostkach funkcjonują oddziały dla skazanych tzw. „niebezpiecznych” - AŚ Katowice, ZK Racibórz. W Areszcie Śledczym w Katowicach funkcjonuje ponadto Ośrodek Diagnostyczny, dysponujący 37 miejscami.
Skazani mogą korzystać z oddziaływań specjalistycznych w następujących oddziałach terapeutycznych:
- ZK Jastrzębie-Zdrój – dla skazanych uzależnionych od alkoholu
- ZK Lubliniec – dla skazanych kobiet uzależnionych od środków odurzających lub psychotropowych; dla skazanych kobiet z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonych umysłowo
- ZK Racibórz – dla skazanych z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonych umysłowo
- ZK Wojkowice – dla skazanych uzależnionych od alkoholu
Skazani mają również możliwość podjęcia nauki w Zespole Szkół dla Dorosłych funkcjonującym w ZK w Wojkowicach i realizującym naukę w zakresie gimnazjum oraz w zakresie szkolnictwa zawodowego o kierunkach: ślusarz, malarz-tapeciarz i elektromechanik.
Zadania Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w Katowicach:
1) koordynacja oddziaływań penitencjarnych prowadzonych w podległych jednostkach organizacyjnych i nadzór nad nimi;
2) koordynacja sposobu i nadzór nad warunkami prawidłowego i praworządnego wykonywania kar pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania w podległych jednostkach organizacyjnych oraz kontrola przestrzegania w nich praw osób pozbawionych wolności;
3) organizowanie systemu współdziałania podległych jednostek organizacyjnych w zakresie utrzymania w nich bezpieczeństwa i porządku oraz współpraca w tym zakresie z Policją i innymi służbami oraz instytucjami i organami ochrony państwa;
4) sprawowanie nadzoru i koordynowanie działalności w zakresie ochrony i przygotowań obronnych w podległych jednostkach organizacyjnych;
5) opracowywanie planu finansowego dochodów i wydatków budżetowych dla okręgowego inspektoratu Służby Więziennej i podległych jednostek organizacyjnych;
6) nadzorowanie działalności podległych zakładów karnych i aresztów śledczych, ośrodka doskonalenia kadr Służby Więziennej oraz przywięziennego zakładu pracy funkcjonujących przy podległych jednostkach organizacyjnych;
7) ustalanie liczby stanowisk w okręgowym inspektoracie Służby Więziennej oraz liczby etatów w podległych jednostkach organizacyjnych;
Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej w Katowicach nie ogranicza swojej działalności wyłącznie do realizowania działań wynikających z ustawowych aktów prawnych. Systematycznie utrzymywana współpraca z instytucjami państwowymi i samorządowymi pozwala na wymianę doświadczeń i poszukiwanie nowych rozwiązań problemów stających przed Służbą. Od lat utrzymywane są także kontakty z przedstawicielami czeskiej służby więziennej. W trakcie wspólnych spotkań dokonywana jest wymiana doświadczeń i wzajemne przenikanie się inicjatyw służących realizacji podstawowego celu, jakim jest readaptacja społeczna osadzonych.
W OISW w Katowicach zatrudnionych jest 31 funkcjonariuszy i 19 pracowników cywilnych (na 11,05 etatach).
Okręg katowicki dysponuje 2489 etatami dla funkcjonariuszy oraz 154,96 etatami dla pracowników cywilnych.
Jednostka położona jest w centrum miasta przy ul. Mikołowskiej 10 a, w bezpośrednim sąsiedztwie Aresztu Śledczego w Katowicach oraz Sądu Okręgowego w Katowicach.
JEDNOSTKI ORGANIZACYJNE PODLEGŁE OISW w KATOWICACH