Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w Warszawie podlega 10 aresztów śledczych i zakładów karnych  oraz 5 oddziałów zewnętrznych usytuowanych  przy 5 aresztach śledczych i zakładach karnych. Pięć jednostek podległych Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej znajduje się na terenie Warszawy. Są to  : Areszt Śledczy w Warszawie Grochowie, Areszt Śledczy w Warszawie Białołęce, Areszt Śledczy w Warszawie Mokotowie, Areszt Śledczy w Warszawie Służewcu oraz Zakład Karny w Warszawie Białołęce. Pięć znajduje się poza Warszawą – Areszt Śledczy w Grójcu, Areszt Śledczy w Płońsku, Areszt Śledczy w Radomiu,  Zakład Karny w Siedlcach i Zakład Karny w  Żytkowicach. Łącznie we wszystkich jednostkach penitencjarnych przebywa aktualnie  7455 osadzonych. Na co dzień służbę w jednostkach penitencjarnych okręgu warszawskiego pełni 2346 funkcjonariuszy Służby Więziennej,  144 pracowników cywilnych, w głównej mierze stanowiących personel medyczny, terapeutyczny i pedagogiczny. W więzieniach należących do  okręgu warszawskiego przebywają głównie mężczyźni. Liczba kobiet jest nieznaczna w stosunku do liczby mężczyzn. Dla wszystkich kobiet przeznaczone jest 426 miejsc. W  listopadzie 2005 r.  reaktywowano zakład karny dla kobiet w Areszcie Śledczym w Warszawie Grochowie. Jednostki penitencjarne w okręgu warszawskim przeznaczone są dla wszystkich kategorii skazanych - recydywistów penitencjarnych, odbywających karę po raz pierwszy i młodocianych. Są to zakłady wszystkich typów – zamkniętego, półotwartego i otwartego. W części jednostek penitencjarnych przebywają osadzeni szczególnie niebezpieczni – stwarzający poważne zagrożenie społeczne. Przy Areszcie Śledczym Warszawa Mokotów  funkcjonuje szpital więzienny dysponujący 154 łóżkami. W jego skład wchodzą oddziały: chorób wewnętrznych z pododdziałem dla nosicieli wirusa HIV, chirurgiczny, ortopedyczno - urazowy, psychiatrii sądowej i intensywnej opieki medycznej. Osoby pozbawione wolności podczas odbywania kary  mają możliwość podjęcia leczenia  odwykowego, terapii w oddziałach dla uzależnionych od środków odurzających lub psychotropowych w Areszcie Śledczym Warszawa Służewiec , dla uzależnionych od alkoholu w Areszcie Śledczym Warszawa Mokotów, Areszcie Śledczym w Radomiu i Areszcie Śledczym Warszawa Służewiec oraz w oddziale dla skazanych, u których stwierdzono niepsychotyczne zaburzenia psychiczne i upośledzenie umysłowe w Zakładzie Karnym w Siedlcach. Ze względu na stale rosnącą liczbę osób uzależnionych okres oczekiwania na przyjęcie do odbycia  terapii wynosi ok. 1 roku.

W Areszcie Śledczym Warszawa Białołęka w 1999 roku otwarty został nowoczesny ośrodek diagnostyczny dla 50 osadzonych. 

Skazani  w Okręgu Warszawskim mają możliwość podjęcia nauki w szkołach funkcjonujących w zakładach karnych i aresztach śledczych. W okręgu warszawskim różnego typu szkoły znajdują się w Warszawie Mokotowie i Warszawie Białołęce. W Areszcie Śledczym w Warszawie Białołęce  we wrześniu 2005 r.  zostało  otwarte Centrum Kształcenia Ustawicznego. W skład Centrum wchodzą -  szkoła podstawowa, gimnazjum, zasadnicza szkoła zawodowa oraz technikum uzupełniające. Jest to w chwili obecnej jedna z najlepiej wyposażonych placówek dydaktycznych w Polsce – pracownie komputerowe, sale do nauki języków i inne wyposażenie zostały zakupione z  funduszy UE. Skazani podczas odbywania kary pracują, choć liczba miejsc pracy nie wystarcza dla wszystkich chętnych . Część skazanych nie może być zatrudniona również ze względów bezpieczeństwa. Aktualnie pracuje ok. 1400 osadzonych. W tej liczbie są osoby  wykonujące prace odpłatne poza terenem więzień.  Na rzecz społeczności lokalnych poza  więzieniem pracuje nieodpłatnie ok.  170 skazanych. Wykonują prace porządkowe i gospodarcze m.in. w warszawskich szpitalach , domach dziecka, przedszkolach, domach pomocy społecznej, hospicjach, schronisku dla bezdomnych zwierząt, są również obecni na ulicach miasta gdzie porządkują skwery, parki i cmentarze. Więźniowie są oceniani przez pracodawców jako rzetelni i sumienni pracownicy. Zatrudnienie odgrywa znaczącą rolę resocjalizacyjną , obniża koszty społeczne wykonania kary pozbawienia wolności,  zmienia też wizerunek więźniów  w opinii społeczności lokalnych. W ramach Europejskich Funduszy Społecznych  Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej realizuje Program Operacyjny Kapitał Ludzki,  w którym uczestniczą skazani i funkcjonariusze. Ma on na celu ułatwienie  osobom marginalizowanym społecznie lepszy start na rynku pracy. Zakłada on wykształcenie umiejętności społecznych skazanych i zdobycie przez nich wiedzy o współczesnym rynku pracy oraz zniwelowanie  różnic wynikających z braku zawodu, deficytów w  kontaktach społecznych  oraz niechętnego, często pogardliwego stosunku do systematycznej, odpowiedzialnej pracy, przez co są  traktowani przez potencjalnych pracodawców z nieufnością. Program daje możliwość szkoleń funkcjonariuszy do pracy z grupami skazanych przygotowywanych do wyjścia na wolność -  w takich obszarach jak umiejętność aktywnego poszukiwania pracy, prowadzenie oddziaływań motywacyjnych na  klienta długotrwale bezrobotnego  są również szkoleni  w dziedzinach, które mają wpływ na  przygotowanie osób odbywających karę do właściwego funkcjonowania w społeczeństwie  – szkolenia w zakresie niwelowania agresji i przemocy , praca z ofiarami przemocy, prowadzenie Klubów Pracy. W przyszłości zdobyta wiedza pozwoli funkcjonariuszom na samodzielne realizowanie kompleksowych programów przygotowujących więźniów do aktywnego udziału w rynku pracy i zdobycia środków utrzymania.

aktualizacja 26.09.2011 r.

tekst : Elżbieta Krakowska