Ochrona społeczeństwa
Humanitarne i praworządne traktowanie osób pozbawionych wolności
Resocjalizacja skazanych

          Wizyta studyjna w tarnogórskim areszcie została zorganizowana z myślą o studentach na kierunku „Pedagogika opiekuńcza z resocjalizacją”, którzy w toku kształcenia akademickiego wykazują szczególne zainteresowanie funkcjonowaniem działu penitencjarnego oraz praktycznymi aspektami pracy w jednostkach penitencjarnych. Spotkanie miało charakter dydaktyczny i poznawczy, a jego głównym celem było umożliwienie uczestnikom pogłębienia wiedzy zdobywanej na uczelni poprzez bezpośredni kontakt z rzeczywistością Służby Więziennej.

          Program wizyty nie ograniczał się wyłącznie do zapoznania się z infrastrukturą jednostki, choć element zwiedzania stanowił istotną część całego przedsięwzięcia. Kluczowe znaczenie miało przede wszystkim przedstawienie zasad funkcjonowania aresztu śledczego jako instytucji realizującej zadania związane z wykonywaniem tymczasowego aresztowania oraz kary pozbawienia wolności. Szczególną uwagę poświecono organizacji pracy działu penitencjarnego, który odgrywa fundamentalna rolę w procesie oddziaływań resocjalizacyjnych wobec osób pozbawionych wolności.

          W trakcie spotkania funkcjonariusze Służby Więziennej przybliżyli studentom zakres obowiązków realizowanych przez wychowawców i psychologów pełniących służbę w dziale penitencjarnym. Omówione zostały zagadnienia związane z diagnozowaniem potrzeb osadzonych, planowaniem i wdrażaniem indywidualnych programów oddziaływań, a także monitorowaniem postępów w procesie resocjalizacji. Uczestnicy mogli dowiedzieć się, w jaki sposób przebiega klasyfikacja skazanych, jakie kryteria decydują o ich rozmieszczeniu w odpowiednich oddziałach oraz jakie znaczenie ma właściwe zarządzanie populacją osadzonych dla bezpieczeństwa jednostki.

          Istotnym elementem wizyty było także przedstawienie codziennego funkcjonowania osób odbywających karę pozbawienia wolności. Studenci zapoznali się z organizacją dnia w areszcie, obejmującą m.in. czas przeznaczony na pracę, zajęcia kulturalno-oświatowe, aktywność sportową czy kontakty z rodziną. Podkreślono rolę różnorodnych form oddziaływań, takich jak programy terapeutyczne, zajęcia edukacyjne czy inicjatywy sprzyjające readaptacji społecznej, które maja na celu przygotowanie osadzonych do powrotu do społeczeństwa.

          W ramach wizyty uczestnicy mieli również zobaczenia wybranych pomieszczeń znajdujących się na terenie jednostki – cel mieszkalnych, świetlicy, sali widzeń, czy placów spacerowych – co pozwoliło im lepiej zrozumieć warunkach, w jakich przebywają osoby pozbawione wolności. Poświęcono również fragment spotkania na przybliżenie specyfiki pracy funkcjonariuszy w różnych działach. Bezpośredni kontakt z przestrzenią penitencjarną umożliwił skonfrontowanie wyobrażeń z rzeczywistością oraz lepsze uchwycenie wyzwań, jakie wiążą się z wykonywaniem zawodu w tym obszarze.

          Podczas spotkania nie zabrakło również czasu na dyskusję oraz zadawanie pytań, co stworzyło okazję do wymiany doświadczeń, rozwiania wątpliwości związanych z przyszłą ścieżką zawodową studentów. Funkcjonariusze dzielili się swoimi spostrzeżeniami dotyczącymi pracy w służbie wskazując zarówno na jej wymagający charakter, jak i znaczenie społeczne. Niezmiennie budzącym największe poruszenie elementem zajęć była rozmowa z recydywistą penitencjarnym. Relacja osoby odbywającej karę pozbawienia wolności do wielu lat pozwala studentom zapoznać się także z perspektywą osadzonego na proces reintegracji społecznej.

          Nasi dzisiejsi goście z ogromną ciekawością „zasypywali” nas pytaniami, a my staraliśmy się odpowiedzieć na każde z nich. Bardzo dziękujemy za zainteresowanie i do zobaczenia – być może – w gronie wychowawców działu penitencjarnego!

Tekst i zdjęcie: ppor. Rafał Kołaciak