Ochrona społeczeństwa
Humanitarne i praworządne traktowanie osób pozbawionych wolności
Resocjalizacja skazanych

W dniu 09.04.2026 r. grupa studentów Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach, pod czujnym okiem prof. dr hab. Jolanty Jastrząb oraz kadry penitencjarnej, wzięła udział spotkaniu organizacyjnym połączonym z warsztatami dla recydywistów odbywających karę w Areszcie Śledczym w Sosnowcu. Zajęcia te odbyły się w ramach programu readaptacyjnego o nazwie „Ars Vivendi”, którego celem jest zapobieganie negatywnym skutkom izolacji, zwłaszcza wobec skazanych odbywających długotrwałe kary pozbawienia wolności. Mowa tu o konsekwencjach odosobnienia, takich jak depersonalizacja, apatia czy utrata kompetencji społecznych.

Sztuka jako narzędzie zmiany społecznej

Warsztaty terapeutyczne oparte na sztuce to nie tylko kreatywny sposób spędzania czasu, ale także narzędzie pomagające osadzonym w przezwyciężaniu trudności emocjonalnych i psychologicznych. Poprzez twórcze działania artystyczne, osoby pozbawione wolności miały możliwość wyrażania swoich emocji, refleksji oraz doświadczeń życiowych w sposób społecznie akceptowany. Wspólna inicjatywa Służby Więziennej i ASP w Katowicach to także szansa na pokazanie sztuki jako uniwersalnego języka przemawiającego do ludzi bez względu na ich sytuację życiową.

Nauka przełamywania barier - dla obu stron

Dla osób pozbawionych wolności wczorajsze warsztaty terapeutyczne to także możliwość rozwoju osobistego, umiejętności poznawczych i społecznych, szansa na zdobycie nowych umiejętności lub rozwinięcie w kreatywny sposób już posiadanych. To również szansa na budowanie pozytywnych relacji z osobami spoza więziennej rzeczywistości. Dla studentów była to lekcja, że sztuka to potężne narzędzie zmiany społecznej, a zrozumienie potrzeb osób w izolacji pomaga w tworzeniu rozwiązań, które realnie poprawiają dobrostan psychiczny drugiego człowieka. Dla studentów była to również nauka empatii, pokory i dostrzegania w osadzonym człowieka; z jego historią, lękami i talentami.

Współpraca z ASP

Współpraca z Akademią Sztuk Pięknych w Katowicach to efekt porozumienia o współpracy z dnia 08.05.2024 r., obejmującego szereg inicjatyw związanych z readaptacją społeczną osadzonych, takich jak: organizacja warsztatów arteterapeutycznych w ramach zajęć dydaktycznych i kulturalno-oświatowych, interwencji artystycznych i wernisaży prac.

W ramach wizyty grupa studentów miała również okazję do zapoznania się z funkcjonowaniem jednostki penitencjarnej i zakresem zadań funkcjonariuszy Służby Więziennej poszczególnych działów. Goście aresztu poznali także zasady pobytu osób pozbawionych wolności w warunkach izolacji penitencjarnych i psychicznych aspektach takiego osadzenia. Studenci zapoznali się także z podstawowymi środkami oddziaływania wychowawczego i ze sposobami ich realizacji w Areszcie Śledczym w Sosnowcu.

Tekst: mł. chor. A. Kramarczyk i kpt. G. Kantor