Ochrona społeczeństwa
Humanitarne i praworządne traktowanie osób pozbawionych wolności
Resocjalizacja skazanych

Wczoraj, 2 marca, na Cmentarzu św. Rocha w Częstochowie miała miejsce podniosła uroczystość, która stanowiła zwieńczenie wielomiesięcznych starań funkcjonariuszy naszej formacji oraz środowisk związkowych i historycznych. Wspólnie oddaliśmy hołd przodownikowi Straży Więziennej, Stanisławowi Lejko – legioniście, patriocie i człowiekowi, który całe swoje życie poświęcił służbie Ojczyźnie.

Inicjatywa ratowania grobu tego zasłużonego funkcjonariusza narodziła się w Areszcie Śledczym w Częstochowie w 2023 roku, podczas obchodów Święta Tradycji Służby Więziennej. To właśnie wtedy, w poczuciu patriotycznego obowiązku, podjęliśmy decyzję o konieczności uhonorowania jego pamięci. Dzięki nieocenionej pracy badawczej chor. rez. Romana Wójcickiego oraz członków Zespołu Historycznego Zarządu Głównego NSZZFiPW, udało się odnaleźć zaniedbaną i przeznaczoną do likwidacji mogiłę.

Nasze Zaangażowanie

Wczorajsze wydarzenie i sama renowacja nie byłyby możliwe bez ogromnego zaangażowania funkcjonariuszy Aresztu Śledczego w Częstochowie oraz Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Wieziennej w Kulach, którzy brali czynny udział w poszukiwaniach, tworzeniu dokumentacji historycznej oraz pracach renowacyjnych. Dzięki determinacji wielu osób, 13 sierpnia 2025 roku Instytut Pamięci Narodowej wpisał mogiłę do ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski. Jesienią i zimą ubiegłego roku struktury NSZZFiPW (Zarząd Terenowy w Częstochowie, Zarząd Okręgowy w Katowicach oraz Zarząd Główny) sfinansowały kompleksową renowację pomnika.

Uroczystość na Cmentarzu św. Rocha

Podczas wczorajszej uroczystości naszą jednostkę reprezentował Dyrektor Aresztu Śledczego w Częstochowie, ppłk Michał Krupa. W wydarzeniu wzięli udział również m.in. Pierwszy Wicewojewoda Śląski Adam Zaczkowski, Zastępca Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Katowicach płk Krzysztof Karwowski, przedstawiciele wojska, policji, straży pożarnej i granicznej oraz środowisk patriotycznych.

Bohater w Służbie

Stanisław Lejko (ur. 1894) to postać niezwykła. Ochotnik w Legionach Polskich, ranny w walkach, jeniec wojenny i obrońca granic odradzającej się Polski. Służbę w więziennictwie rozpoczął w 1919 r. W latach 1935–1939 pracował w więzieniu w Częstochowie. W czasie okupacji niemieckiej, narażając życie, współpracował z Armią Krajową i pomagał więźniom politycznym, za co został aresztowany. W 1948 r. władze komunistyczne wydaliły go ze służby za jego przedwojenną przeszłość. Zmarł w 1976 r. Stanisław Lejko był wielokrotnie odznaczany, m.in. Krzyżem Walecznych i Krzyżem Niepodległości. Wczorajsze odsłonięcie odrestaurowanej mogiły to nie tylko hołd dla jego odwagi, ale także symboliczny gest budowania ciągłości tradycji między Strażą Więzienną II RP a współczesną Służbą Więzienną, którą z dumą reprezentujemy.

zdjecia: por. Paweł Czajka

tekst: mjr Piotr Pijet