Ochrona społeczeństwa
Humanitarne i praworządne traktowanie osób pozbawionych wolności
Resocjalizacja skazanych

Uroczystości zorganizowane przez Śląski Oddział Straży Granicznej, rozpoczęły się od złożenia kwiatów pod Krzyżem mjr. Cezarego Hellera, brata gen. Józefa Hallera. Krzyż znajduje w miejscu, gdzie poległ mjr Cezary Haller w Kończycach Małych. Następnie w kościele w Zebrzydowicach została odprawiona Msza Święta. Po mszy odbył się Apel Poległych z udziałem i asystą Kompanii Reprezentacyjnej Straży Granicznej.

W uroczystości wzięli udział m.in. Komendant Śląskiego Oddziału Straży Granicznej gen. bryg. SG Andrzej Jakubaszek, kadra kierownicza ŚlOSG, Konsul RP w Ostrawie Stanisław Bogowski, przedstawiciele służb mundurowych, władz samorządowych, lokalnych placówek oświatowych oraz członkowie jednej z najstarszych śląskich organizacji patriotycznych – Macierzy Ziemi Cieszyńskiej.

Zarys konfliktu zbrojnego 1919

Konflikt zbrojny pomiędzy Polską a Czechosłowacją wybuchł dokładnie 23 stycznia 1919 roku. W tym dniu wojska czechosłowackie w liczbie 16 tys. żołnierzy, wkroczyły na Śląsk Cieszyński. Zajęły Karwinę, Suchą i Jabłonków, wyparły Polaków ze Stonawy, dopuszczając się zbrodni na polskich jeńcach wojennych, funkcjonariuszach Milicji Polskiej Księstwa Cieszyńskiego oraz ludności cywilnej. W dniach 28–30 stycznia doszło do największej i nie rozstrzygniętej bitwy pod Skoczowem, w związku z czym i z powodu nacisku Ententy (Francji, Wielkiej Brytanii i Rosji), nastąpiło zawieszenie broni. Ofensywa czeska została wstrzymana, co nie oznaczało, że Czechosłowacja zrezygnowała z całego Śląska Cieszyńskiego. Po naciskach mocarstw zachodnich Czesi zgodzili się przystąpić do negocjacji.

3 lutego 1919 roku podczas konferencji w Wersalu: Stany Zjednoczone, Francja, Wielka Brytania i Włochy, ze strony polskiej Roman Dmowski, a ze strony czeskiej Edward Benes podpisali umowę w sprawie Śląska Cieszyńskiego. W tej umowie kategorycznie domagano się przestrzegania ustaleń z 5 listopada 1918 roku. Nie nakazano jednak wycofania Czechów poza pozycje, z których rozpoczęli atak.

Umowa nie zadowoliła Polski i Czechosłowacji. Pod koniec lutego 1919 roku Czesi przypuścili kolejny atak wojskowy na ziemie cieszyńskie będące w rękach polskich. Jednak tym razem Polacy spodziewali się takiego ruchu ze strony Czechów i skutecznie ich zatrzymali. Nie zorganizowali jednak kontrofensywy, która zajęłaby ziemie opanowane przez Czechów. Strona Polska liczyła na ostateczne wyjaśnienie sprawy granicy w drodze rokowań.

Końcowego podziału Śląska, Orawy i Spisza pomiędzy Czechosłowację i Polskę dokonała konferencja ambasadorów w Paryżu 27 września 1920 roku. Po stronie czechosłowackiej znalazło się 100 tysięcy osób narodowości polskiej. Konflikt ten przez długie lata rzutował na relacje dwustronne między RP, a Republiką Czeską i był przedmiotem ostrych sporów przed wybuchem II wojny światowej oraz po jej zakończeniu.

Tekst kpt. Tomasz Głasek, foto: Mariusz Jaszczurowski