Sprawa Operacyjnego Wyjaśniania o kryptonimie 'Konsul" prowadzona przez Wojskową Służbę Wewnętrzną w latach 1978-1981

   W dniu 06.02.2024r. grupa ponad dwudziestu skazanych mężczyzn wzięło udział w wykładzie dr Katarzyny Gruszki pt.: „ Sprawa Operacyjnego Wyjaśniania o kryptonimie "Konsul" prowadzona przez Wojskową Służbę Wewnętrzną w latach 1978-1981”. Wykład dotyczył udziału polskich żołnierzy w Międzynarodowej Komisji Nadzoru i Kontroli w Indochinach – międzynarodowy organ kontroli powołany na mocy zawartych w Genewie w 1954 porozumień (podpisanych układów i złożonych deklaracji, łącznie 12 dokumentów), kończących negocjacje w sprawie przyszłości IndochinKomisja, składająca się z delegacji Indii, Kanady i Polski, prowadziła prace w latach 1954–1975 w Wietnamie, Kambodży i Laosie.

   Prelegentka skupiła uwagę osadzonych na postaci Zenona Celegranta, który będąc podoficerem zawodowym polskiego wywiadu wojskowego, został oddelegowany do służby jako radiooperator-radiotelegrafista w Międzynarodowej Komisji Nadzoru i Kontroli w Wietnamie. W marcu 1975 został zwerbowany przez CIA. Raporty wywiadowcze przesyłał do Stanów Zjednoczonych pod tajne adresy pocztowe. Po powrocie do Polski 20 marca 1975 Celegrat kontynuował współpracę, przekazując Amerykanom mikrofilmy z informacjami dotyczącymi 69 Leszczyńskiego Pułku Artylerii Przeciwlotniczej, ujawniając polski system obrony przeciwlotniczej. W 1979, po wykryciu i udokumentowaniu szpiegostwa na rzecz USA przez SB  został skazany na 25 lat więzienia. W 1990 został zwolniony na mocy amnestii. Przypadek ten skłonił ówczesną Wojskową Służbę Wewnętrzną do wnikliwego analizowania funkcjonowania polskiego personelu wojskowego stacjonującego w Wietnamie pod kątem współpracy ze służbami wywiadowczymi innych państw w ramach operacji „Konsul”.

   Udział osób skazanych w wykładach dotyczących najnowszej historii polski jest elementem oddziaływań resocjalizacyjnych ukierunkowanych na rozwijanie umiejętności poznawczych oraz pokazaniem im ciekawych form spędzania czasu wolnego w ramach zajęć kulturalno-oświatowych.

por. Michał Pietrasik

Generuj pdf
Znajdź nas również na
Serwis Służby Więziennej