Ochrona społeczeństwa
Humanitarne i praworządne traktowanie osób pozbawionych wolności
Resocjalizacja skazanych

Celem współpracy jest realizacja projektu edukacyjnego skierowanego do osadzonych, mającego na celu pogłębianie wiedzy o historii KL Auschwitz oraz nazistowskich zbrodniach w czasie II wojny światowej i Holokaustu. Projekt obejmuje organizację warsztatów, zwiedzania obiektu on-line, wystaw objazdowych, które realizowane będą na terenie Zakładu Karnego oraz udostępnienie materiałów dydaktycznych, w tym podcastów przygotowanych przez pracowników Muzeum. Zajęcia prowadzone przez edukatorów Muzeum w jednostce penitencjarnej będą miały charakter bezpłatny i obejmą również udzieloną przez Muzeum licencję na korzystanie z przygotowanych treści w formie multimedialnej.

Porozumienie jest powrotem do współpracy, jaka istniała pomiędzy Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau a Zakładem Karnym Nr 1 w Strzelcach Opolskich w 2016 roku. Pomysłodawcą wznowienia współpracy był zastępca kierownika działu Penitencjarnego  por. Szymon Mientus, który dostrzegł potencjał znaczenia historii w procesie resocjalizacji.

Na współpracy skorzystają także uczniowie Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Strzelcach Opolskich z klas mundurowych, którzy – za sprawą wychowawców postpenitencjarnych i ds. k.o. – regularnie uczestniczą w zajęciach na terenie Naszej jednostki, dzięki czemu będą mogli zobaczyć również przygotowaną wystawę.

Auschwitz – symbol pamięci i przestrogi

Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau to miejsce szczególne – były niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady, w którym życie straciło ponad milion mężczyzn, kobiet i dzieci. Obecnie Muzeum pełni rolę instytucji edukacyjnej i naukowej, której misją jest zachowanie pamięci o ofiarach oraz przekazywanie prawdy historycznej kolejnym pokoleniom. Każde zawierane porozumienie o współpracy edukacyjnej, zwłaszcza takie jak podpisane ze strzeleckim zakładem karnym, podkreśla wagę pamięci historycznej i konieczność kształtowania postaw opartych na szacunku, odpowiedzialności i refleksji nad przeszłością.

Wizyta delegacji z Zakładu Karnego w Auschwitz

Po podpisaniu porozumienia delegacja z Zakładu Karnego w Strzelcach Opolskich udała się wraz z przewodnikiem na teren byłego obozu Auschwitz. Podczas przejścia przez obóz uczestnicy mieli okazję wysłuchać szczegółowych opowieści o historii mijanych miejsc, zadawać pytania i pogłębiać wiedzę na temat funkcjonowania obozu oraz tragedii, jaka się tam rozegrała.

Kulminacyjnym momentem wizyty była uroczystość upamiętnienia ofiar. Pod Ścianą Straceń przy bloku nr 11 – miejscu, gdzie naziści wykonywali egzekucje więźniów – wieniec złożyli:

• dyrektor Zakładu Karnego płk Dariusz Kaczorowski,
• kapelan więzienny ks. Józef Krawiec,
• zastępca kierownika działu penitencjarnego por. Szymon Mientus.

Krótka, ale niezwykle wymowna ceremonia stanowiła wyraz pamięci i hołdu dla ofiar obozu oraz przypomnienie o konieczności zachowania prawdy historycznej.

Edukacja historyczna jako element resocjalizacji

Powrót do współpracy Muzeum Auschwitz-Birkenau ze strzeleckim Zakładem Karnym ma znaczenie nie tylko edukacyjne, ale także resocjalizacyjne. Konfrontacja z historią jednego z najtragiczniejszych miejsc w dziejach ludzkości uświadamia wartość życia, godności i odpowiedzialności za własne decyzje. Dla osadzonych udział w projekcie edukacyjnym jest szansą na refleksję nad konsekwencjami nienawiści, nietolerancji i przemocy – mechanizmów, które doprowadziły do tragedii Holokaustu. Zajęcia prowadzone w ramach porozumienia mają pobudzać do krytycznego myślenia, rozwijać wrażliwość społeczną i moralną, a także wzmacniać proces resocjalizacji poprzez kontakt z autentycznym świadectwem historii.

Edukacja jako fundament pamięci

Podpisane porozumienie jest przykładem odpowiedzialnej współpracy instytucji państwowych na rzecz edukacji historycznej i wychowawczej. Historia Auschwitz staje się więc ważnym narzędziem resocjalizacji – przypomnieniem, że każdy człowiek ma wybór, a odpowiedzialność za własne czyny stanowi fundament życia w społeczeństwie opartym na wartościach humanitarnych. Edukacja historyczna w tym szczególnym miejscu pozwala na uświadomienie, do jakich tragedii prowadzą nienawiść, pogarda i brak szacunku wobec drugiego człowieka. Spotkanie z prawdą o Auschwitz może stać się punktem zwrotnym – doświadczeniem, które skłania do zadania sobie pytań o sens przemocy, o wartość odpowiedzialności i o możliwość zmiany własnych postaw. Resocjalizacja w takim wymiarze opiera się nie tylko na dyscyplinie i regułach życia w zakładzie karnym, lecz także na kształtowaniu wrażliwości moralnej i zdolności empatii. Zrozumienie historii ofiar Auschwitz, poznanie dramatycznych losów ludzi, którzy stali się celem zbrodniczej ideologii, otwiera przestrzeń do budowania świadomości, że życie w społeczeństwie wymaga poszanowania praw innych i umiejętności współistnienia. W tym sensie Auschwitz nie jest jedynie miejscem pamięci, lecz także przestrzenią wychowania – surowym, ale niezwykle ważnym nauczycielem. To właśnie tutaj, w cieniu tragicznych wydarzeń XX wieku, rodzi się szansa na prawdziwe zrozumienie, że resocjalizacja nie polega wyłącznie na zmianie zachowania, lecz także na głębokiej przemianie świadomości i hierarchii wartości.

zdjęcia: por. Tomasz Tomczuk

tekst: ppor. Karolina Stąpor