Zbrodnia na Barbarce - rozstrzelania Polaków

Jak wskazują historycy to właśnie 28 października 1939 roku Niemcy dokonali pierwszej egzekucji na Barbarce. W ciągu kilku tygodni w okolicznych lasach rozstrzelali ponad 600 osób - głównie członków polskich elit społecznych i intelektualnych. Byli to między innymi urzędnicy, nauczyciele, księża, właściciele ziemscy, prawnicy, kupcy, żołnierze, policjanci, lekarze z Torunia i okolicy. Źródła niektórych opracowań historycznych wskazują, iż ofiar mogło być nawet ponad tysiąc. Mordu dokonali funkcjonariusze SS oraz paramilitarnego Selbstschutzu.

Patriotyczny obowiązek 

Uroczystość patriotyczna na toruńskiej Barbarce nawiązywała do 84. rocznicy pierwszych straceń. W pierwszej kolejności odprawiona została msza święta, której przewodniczył proboszcz parafii św. Antoniego na Wrzosach. Po mszy złożono kwiaty i zapalono znicze przed Pomnikiem Pamięci Ofiar Barbarki. W uroczystości uczestniczyli między innymi przedstawiciele miasta, mieszkańcy i służby mundurowe. Służbę Więzienną reprezentował kpt. Sebastian Tercjak – zastępca kierownika działu ochrony Zakładu Karnego w Inowrocławiu.

Próby zafałszowania historii

Pod koniec II wojny światowej w roku 1944, Niemcy przystąpili do próby tuszowania zbrodni na Barbarce. Wydobyto wtedy spoczywające w masowych grobach zwłoki rozstrzelanych ofiar i je spalono. W latach 1945-1946, na Barbarce przeprowadzono masowe ekshumacje. Udało się wówczas zidentyfikować 87 ofiar zbrodni. Ciekawostką jest odsłonięty w 2009 r. Pomnik Pamięci Ofiar Barbarki autorstwa Mariana Molendy. Rzeźba przedstawia klęczącego mężczyznę, mającego spuszczoną głowę, skrępowane na plecach ręce i przestrzeloną pierś. Na boku cokołu pomnika wykuto imiona i nazwiska ustalonych dotąd ofiar zbrodni na Barbarce.

Tekst: por. Łukasz Lewandowski

Zdjęcia: kpt. Sebastian Tercjak