Pamiętamy o Bohaterach: Pan Edmund – ,,Primus civis urbis Vlodaviae”
Funkcjonariusze Zakładu Karnego we Włodawie, dbając o pamięć lokalnych bohaterów, którzy tworzyli historię naszego regionu, złożyli wizytę u Pana Edmunda, kombatanta i uczestnika bitwy pod Wyrykami w 1944 r. To wzruszające spotkanie było wyrazem szacunku i wdzięczności dla tych, którzy walczyli o wolność Ojczyzny.
Ślady na piasku czasu:
Pan Edmund brał udział w wielu akcjach zbrojnych przeciwko najeźdźcom niemieckim. Główne z nich stoczone były m.in. 20 kwietnia 1944 r. oraz 8 maja 1944 r. - w okolicy Wyryk i Adampola - była to największa bitwa AK na terenie powiatu włodawskiego. Kolejne działania miały miejsce 17 czerwca 1944 r. w okolicy Woli Wereszczyńskiej, gdzie oddział AK pomagał partyzantom radzieckim okrążonym przez oddziały niemieckie, oraz 22 lipca 1944 r. - ostatnia akcja w okolicy Puchaczowa, podczas której dokonano rozbrojenia żołnierzy niemieckich, którzy poddali się, nie chcąc dalej walczyć. Oprócz wymienionych wyżej większych potyczek zbrojnych oddział AK, w którym służył Pan Edmund uczestniczył w wielu innych działaniach, m.in. w okolicy miejscowości Gęś, gdzie dokonano rozbrojenia niemieckich lotników. Po ostatniej większej akcji AK, 22 lipca 1944 r., dowództwo radzieckie zaproponowało współpracę i wcielenie oddziałów AK obwodu Włodawa (inspektorat Chełm) w szeregi armii radzieckiej, na co nie wyrażono zgody. Skutkiem tego było rozwiązanie oddziału AK, w którym służył Pan Edmund. Pan Edmund, nie wyrażając chęci współpracy z armią radziecką, powrócił w rodzinne strony do Dominiczyna. Po wielu próbach wcielenia w szeregi armii radzieckiej oraz przesłuchań w celu wydania współtowarzyszy z oddziałów partyzanckich rozpoczął się dla Pana Edmunda trudny okres ukrywania się przed wojskami radzieckimi w celu uniknięcia aresztowania.
To zaledwie wstęp do biografii pana Edmunda, który jest postacią absolutnie wyjątkową.
Wizyta miała miejsce z inicjatywy włodawskiej jednostki penitencjarnej, która aktywnie angażuje się w upamiętnianie ważnych dla regionu wydarzeń historycznych, takich jak bitwa pod Wyrykami. Funkcjonariusze, reprezentujący współczesną formację mundurową, mieli okazję osobiście podziękować Panu Edmundowi za jego bohaterstwo i poświęcenie.
Spotkanie przebiegło w podniosłej i serdecznej atmosferze. Obecni na spotkaniu funkcjonariusze podkreślili, jak ważne jest, aby pamięć o takich osobach trwała i była przekazywana kolejnym pokoleniom. Takie inicjatywy mają na celu budowanie mostów między przeszłością a teraźniejszością, a także uwrażliwienie młodszego pokolenia na wartość pokoju i wolności.
Wizyta u Pana Edmunda jest częścią szerszych działań Zakładu Karnego we Włodawie, obejmujących m.in. udział w obchodach rocznicowych bitew, składanie hołdu poległym oraz dbanie o miejsca pamięci narodowej w regionie.
opracował: por. Fryderyk Szajewski









