Opis jednostki

Zakład Karny Nr 1 we Wrocławiu

W obecnej formie organizacyjnej Zakład Karny Nr 1 we Wrocławiu funkcjonuje od września 1996r. Na infrastrukturę jednostki składają się trzy budynki penitencjarne, budynek administracji, zabudowania gospodarcze, budynek dawnego szpitala oraz mury i teren w ich obrębie, o łącznej powierzchni ponad 3 hektarów, a pojemność jednostki wynosi 1555 miejsc zakwaterowania osadzonych.
Zakład Karny Nr 1 we Wrocławiu jest zakładem typu zamkniętego dla kobiet i mężczyzn odbywających karę po raz pierwszy i zakładem typu półotwartego dla mężczyzn odbywających karę po raz pierwszy. Poza tym funkcjonują oddział aresztu śledczego dla mężczyzn, oddział aresztu śledczego dla kobiet, zakład typu zamkniętego dla młodocianych kobiet i mężczyzn. Do zakładu przyjmowane są osoby, które same zgłoszą się lub zostaną doprowadzane do odbycia kary pozbawienia wolności, dla których wyodrębnia się cele przejściowe. W jednostce okresowo przebywają również osadzeni przetransportowani na polecenie organów wymiaru sprawiedliwości i ścigania z terenu miasta Jawora, Złotoryi, Oleśnicy, Środy Śląskiej, Wołowa, Trzebnicy, Milicza, Głogowa, Lubina, Legnicy i Oławy, co przyczynia się do występowania bardzo zróżnicowanej, pod względem klasyfikacyjnym, populacji osadzonych.

IMG_8123 kopia.jpg

W Zakładzie Karnym Nr 1 we Wrocławiu prowadzone są oddziaływania terapeutyczne. W jednostce utworzono dwa wyspecjalizowane oddziały terapeutyczne, dla osadzonych uzależnionych od środków odurzających i substancji psychotropowych oraz dla osadzonych uzależnionych od alkoholu. W jednostce znajduje się także pracownia rehabilitacji ruchowej realizująca zabiegi rehabilitacyjne zlecone osadzonym przez lekarzy. Przy zakładzie funkcjonuje również Centrum Kształcenia Ustawicznego, w którym co roku edukację na różnych kierunkach realizuje ponad 200 osadzonych. Skazani kształcą się w ramach szkoły podstawowej dla dorosłych, liceum ogólnokształcącego oraz kursów zawodowych.

Na terenie jednostki działa sekcja Grupy Interwencyjnej Służby Więziennej (GISW) w liczbie 16 funkcjonariuszy wraz z dowódcą sekcji, która podlega bezpośrednio Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w Opolu. GISW wspiera działania ochronne wynikające z porządku wewnętrznego określonego dla Zakładu Karnego Nr 1 we Wrocławiu.

Od końca 2018r. pod Zakład Karny Nr 1 we Wrocławiu podlega Oddział Zewnętrzny w Oleśnicy. Oddział ten jest jednostką typu zamkniętego, przeznaczoną dla skazanych odbywających karę po raz pierwszy, z oddziałem zakładu karnego typu zamkniętego dla skazanych młodocianych. W ramach zakładu funkcjonuje oddział dla skazanych skierowanych do oddziału terapeutycznego dla osób z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonych umysłowo, w tym objętych programem terapii dla sprawców przestępstw popełnionych w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych.

Historia

Zakład Karny Nr 1 we Wrocławiu zaprojektowany przez niemieckich architektów Maxa Lebena i Heinricha Butza został zbudowany w latach 1895-1898 roku jako Strafgefangis Breslau. Historia więzienia przy ul. Kleczkowskiej jest niezwykle różnobarwna, od 1939 r. Gestapo prowadziło tu jeden z kilku w III Rzeszy, zakładów egzekucyjnych. Zakład Karny stał się w okresie II wojny światowej miejscem masowych egzekucji działaczy antyhitlerowskich z całej Europy. W trakcie II Wojny Światowej, w latach 1939 – 1945, hitlerowcy oprawcy stracili na terenie więzienia przy ul. Kleczkowskiej łącznie ponad 1000 osób. Wśród ofiar znaleźli się obywatele Czech, Polski, Słowacji, Ukrainy, Rosji, Francji, Austrii, Włoch, Hiszpanii, a nawet Jugosławii. Większość z nich stanowili więźniowie polityczni, członkowie ruchu oporu i partyzanci. Po zakończeniu II Wojny Światowej, zakład przy ul. Kleczkowskiej był podległy Wydziałowi Więziennictwa i Obozów, później Wydziałowi Więziennictwa, wchodzącego w skład Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa.

Na terenie zakładu wykonywano wyroki śmierci, odbywały się one głównie poprzez rozstrzelanie na jednym z dziedzińców jednostki. Ofiary były chowane przede wszystkim na terenie Cmentarza Osobowickiego, w pojedynczych grobach, a ich dane były wpisywane w księgę cmentarną. W latach 1945 – 1956 pochowanych zostało blisko 840 straconych, z których zapewne większą część stanowili więźniowie zakładu przy ul. Kleczkowskiej. Prawdopodobnym jest, iż wśród straconych, więzionych na terenie zakładu, byli członkowie WiN, oficerowie Wojska Polskiego i żołnierze Armii Andersa, uczestnicy Powstań Śląskich i Powstania Warszawskiego, żołnierze z Brygady Świętokrzyskiej NSZ, a nawet uczestnicy wojny polsko – bolszewickiej z 1920 roku. Karę śmierci po raz ostatni wykonano na terenie zakładu karnego w 1987 roku.

Z danych Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego z 1947 roku wynika, że w jednostkach penitencjarnych we Wrocławiu, z których największy był zakład przy ul. Kleczkowskiej, przebywało ponad 3000 osadzonych. Dawało to czołowe miejsce pod względem pojemności jednostek penitencjarnych w kraju. Już w 1948 roku liczba ta zwiększyła się do blisko 5400 osadzonych.

W 1975 roku trwała budowa nowego budynku administracyjnego. Po wybudowaniu jednej części został zburzony istniejący wcześniej budynek i na jego miejsce powstał w całości dzisiejszy budynek administracyjny.

IMG_8269 (2) kopia.jpg

Profesjonalnie wykwalifikowana kadra podejmuje obecnie szereg działań mających na celu pogłębianie i poszerzanie współpracy z szeroko rozumianym „światem zewnętrznym”. Stwarzając odpowiednie warunki do prowadzenia skutecznych oddziaływań penitencjarnych, administracja zakładu współpracuje m.in. z jednostkami samorządu terytorialnego, organizacjami pożytku publicznego, fundacjami, hospicjami oraz szeregiem stowarzyszeń.